Krzysztof Ulicki-Główny księgowy, trener z 15-letnim doświadczeniem w prawie podatkowym. Współpracuje z wieloma kancelariami doradztwa podatkowego

Zmiany w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w 2020 roku

Jeszcze do końca 2019r. obowiązywało długoletnie poprzednie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26.08.2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Od stycznia 2020r. weszło w życie z kolei rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23.12.2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów zwane dalej rozporządzeniem w sprawie prowadzenia PKPiR. Warto zastanowić się, zatem jakie zmiany wniosą przepisy nowego rozporządzenia?

Nowe rozporządzenie

Nowe rozporządzenie w sprawie prowadzenia PKPiR wprowadza dla podatników kilka nowości. Tym razem prawodawca postanowił znieść część obowiązków. Występują też jednak zmiany rozszerzające wykonywanie niektórych obowiązków przez nowe grupy przedsiębiorców.

Zwolnienie z obowiązku prowadzenia PKPiR

Zgodnie z § 7. rozporządzenia w sprawie prowadzenia PKPiR, ale z 2003r. w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami takimi jak:

  • rodzaj i rozmiar wykonywanej działalności,
  • wiek oraz stan zdrowia,

– naczelnik urzędu skarbowego mógł na wniosek podatnika zwolnić go od obowiązku prowadzenia PKPiR, jak również od poszczególnych czynności z zakresu prowadzenia księgi.

Wniosek musiał być złożony, co najmniej na 30 dni przed rozpoczęciem miesiąca, od którego zwolnienie miało być stosowane, a w razie rozpoczęcia wykonywania działalności lub powstania obowiązku prowadzenia księgi w ciągu roku podatkowego – w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia tej działalności lub powstania obowiązku prowadzenia księgi.

Aktualnie w myśl § 4 rozporządzenia w sprawie prowadzenia PKPiR z 2019r. istnieje możliwość uzyskania na tych samych zasadach, co wcześniej. Natomiast naczelnik urzędu skarbowego może zwolnić podatnika ze stosowania przepisów nowego rozporządzenia, ale tylko w określonym zakresie.

Dodatkowo zawarto w nowym zdanie, iż naczelnik urzędu skarbowego zwolni podatnika ze stosowania przepisów nowego rozporządzenia, jeśli uzna powody podatnika za uzasadnione.

Poszerzenie kręgu podmiotów zobligowanych do prowadzenia PKPiR

Poprzednie rozporządzenie w sprawie prowadzenia PKPiR z 2003r. zobowiązywało do stosowania PKPiR osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie oraz rolników prowadzących gospodarstwo rolne bez zatrudnienia w nim pracowników, członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz pracowników rolnych, wykonujący działalność gospodarczą, osobiście lub z udziałem członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli łączny przychód z tej działalności gospodarczej nie przekraczał w roku podatkowym sumy 10.000 zł.

W nawiązaniu do wprowadzenia tzw. przedsiębiorstwa w spadku ustawą z dnia 5.07.2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw poszerzono w nowym rozporządzeniu w sprawie prowadzenia PKPiR powyższy krąg właśnie o przedsiębiorstwa w spadku a także spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku.

Przypominając art. 2 i 3 ww. ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Przedsiębiorstwo w spadku to również składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez:

  • zarządcę sukcesyjnego albo
  • uprawnionego małżonka przedsiębiorcy, ustawowego lub testamentowego spadkobiorcy lub zapisobiercę windykacyjnego w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego (lub do dnia wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego).

Podatnik w 2020r. nie ma obowiązku prowadzić ewidencji wyposażenia

Rozporządzenie w sprawie prowadzenia PKPiR z 2003r. w § 4 obligowało podatników do prowadzenia ewidencji wyposażenia według zasad określonych w danym rozporządzeniu.

Nowe rozporządzenie w sprawie prowadzenia PKPiR znosi obowiązek prowadzenia ewidencji wyposażenia, ale oczywiście nie znosi obowiązku ewidencji tego wyposażenia w PKPiR.

Dla przypomnienia ewidencja wyposażenia obejmowała rzeczowe składniki majątku, związane z wykonywaną działalnością gospodarczą, niezaliczone do środków trwałych firmy gdzie wartość początkowa pojedynczego składnika majątku przekraczała sumę 1.500 zł.

Należy też podkreślić, że nic nie stoi na przeszkodzie, jeżeli podatnik chce dobrowolnie taką ewidencję nadal prowadzić. Jednocześnie zaznaczenia wymaga fakt, iż prowadzenie ewidencji środków trwałych jest wciąż obligatoryjne a więc nie uległo żadnej zmianie.

Koniec z kartami przychodów pracowników

Do końca 2019r. podatnicy prowadzący PKPiR byli zobowiązani prowadzić imienne karty przychodów pracowników. Od stycznia 2020r. podatnicy zatrudniający osoby na umowę o pracę nie są już zobligowani do prowadzenia tych kart.

Zaniechanie wprowadzenia dodatkowego warunku prawidłowego prowadzenia PKPiR

Ministerstwo Finansów szykowało się do wprowadzenia w nowym rozporządzeniu w sprawie prowadzenia PKPiR dodatkowego (oprócz dotychczasowych) przepisu, zgodnie, z którym w sytuacji prowadzenia PKPiR w systemie teleinformatycznym warunkiem uznania PKPiR za prawidłową jest to, iż program komputerowy, w którym podatnik prowadzi daną ewidencję PKPiR posiada funkcję jej eksportu do pliku zgodnego ze specyfikacją przedstawioną na stronach BIP Resortu Finansów.

Szczęśliwie jednak wycofano ten zapis z nowego rozporządzenia.

Prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów w 2020r.

Poza wcześniej wymienionymi nowościami nie nastąpiły zmiany w sposobie prowadzenia PKPiR a więc rozliczaniu kosztów i przychodów, uwzględniania prawidłowych dowodów księgowych czy rejestracji zapisów w księdze.


Usprawnij swoją pracę,
dołącz do nas!

W wersji bezpłatnej możesz wprowadzić 100 faktur sprzedaży,
100 faktur zakupu oraz 100 Poleceń Księgowania w ciągu 6 miesięcy
od daty utworzenia konta. Po osiągnięciu limitu ilości dokumentów
lub upływie limitu czasu dla wersji darmowej podejmiesz decyzję
o zakupie pierwszej licencji.