Sprzedaż towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia ma miejsce nie od dziś. Jednak jego prawidłowe zastosowanie okazuję się niełatwe w praktyce. W publikacji zawarto kilka fundamentalnych aspektów, którymi należy się kierować w toku rozliczania tego typu transakcji sprzedaży towarów.

Odwrotne obciążenie

Mechanizm odwrotnego obciążenia występuje wyłącznie przy rozliczaniu podatku VAT wobec towarów i usług, które są nim objęte. Lista towarów i usług dla których należy zastosować odwrotne obciążenie występuje w załączniku nr 11 i nr 14 do ustawy o VAT.

Należy podkreślić, iż w przypadku sprzedaży towarów nie ma znaczenia czy ktoś jest podwykonawcą czy generalnym wykonawcą jak to ma miejsce w sprzedaży usług objętych odwrotnym obciążeniem. Tutaj podstawą jest towar jeżeli oczywiście zostanie zidentyfikowany na wykazie towarów znajdującym się w załączniku nr 11 do ustawy o VAT.

Warunki zaistnienia odwrotnego obciążenia

Zgodnie z art. art. 17 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT odwrotne obciążenie zaistnieje w sytuacji sprzedaży towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

  • sprzedawcą towarów jest czynny podatnik VAT, u którego sprzedaż nie jest zwolniona z podatku VAT,
  • kupujący jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT,
  • dostawa nie jest objęta zwolnieniem, tzn. na sprzedawane towary nie znajduje zastosowania stawka podatku VAT zw. (zwolniony).

Sprawdzenie statusu podatnika VAT nabywcy

Sprzedawca ma możliwość zweryfikować czy nabywca jest czynnym podatnikiem VAT w dniu dokonania sprzedaży. Sprawdzenia można dokonać klikając na poniższy link:

http://www.finanse.mf.gov.pl/web/wp/pp/sprawdzanie-statusu-podmiotu-w-vat

Następnie po lewej stronie należy wybrać „Sprawdź podmiot w VAT” po czym otworzy się okienko do wpisania numeru NIP kontrahenta. Po chwili podatnika sprzedawca uzyska informacje o statusie VAT nabywcy. Warto dodać, że za pomocą tej strony można także sprawdzić prawidłowość numeru NIP.

Dlaczego status czynnego podatnika VAT nabywcy jest tak ważny? Ponieważ nawet jeżeli dostawca sprzedaje towary objęte mechanizmem odwrotnego obciążenia czyli zawarte w załączniku nr 11 do ustawy o VAT a nabywca jest podatnikiem zwolnionym z VAT, wówczas sprzedawca jest zobligowany do opodatkowania sprzedaży tych towarów właściwą stawką podatku VAT.

Ważna klasyfikacja PKWiU

Bardzo istotną kwestią w prawidłowej identyfikacji czy dany towar będzie opodatkowany z zastosowaniem mechanizmu odwrotnego obciążenia jest odnalezienie właściwego numeru PKWiU do którego są przyporządkowane odpowiednie stawki VAT.

Klasyfikację tę jak i inne (np. klasyfikacja środków trwałych) można odnaleźć na poniższym linku:

http://stat.gov.pl/Klasyfikacje/

Klasyfikacja PKWiU prowadzona jest przez główny urząd statystyczny. Po kliknięciu na powyższy link należy wybrać najnowszą dostępną klasyfikację PKWiU 2015r.

Jeżeli podatnik nadal ma problemy z odnalezieniem numeru statystycznego PKWiU dla swojego towaru, może wówczas wysłać wniosek do gus o nadanie odpowiedniego numeru za pośrednictwem poniższego linku:

http://lodz.stat.gov.pl/osrodki/osrodek-klasyfikacji-i-nomenklatur-urzedu-statystycznego-w-lodzi/formularz/

Konsekwencje nieprawidłowego ustalenia numeru PKWiU dla danego towaru

Podkreślenia należy fakt, iż błędne przypisanie numeru PKWiU do sprzedawanego towaru może mieć przykre konsekwencje.

Jeżeli wystąpi przypadek, gdzie podatnik określił, że towar będzie objęty mechanizmem odwrotnego obciążenia (zidentyfikował dla sprzedawanego towaru numer PKWiU zawarty w załączniku nr 11 do ustawy o VAT) a towar ten faktycznie powinien być opodatkowany podstawową stawką 23%, wówczas powstanie zaległość podatkowa wraz z odsetkami, licząc od dnia 25 następnego miesiąca po miesiącu, w którym wystąpiła dana sprzedaż.

Odmienna sytuacja będzie skutkować powstaniem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.

Warunkiem poprawienia błędnego opodatkowania sprzedawanego towaru jest wystawienie faktury korygującej oraz ujęcie jej w okresie otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej sprzedaż przez nabywcę.

Wystawienie faktury sprzedaży

Podatnicy dokonujący dostawy towarów objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT wystawiają standardową fakturę sprzedaży ale z kilkoma różnicami:

  • w miejscu stawki VAT powinni ująć NP albo OO czyli wskazują, że dana sprzedaż nie podlega opodatkowaniu po stronie sprzedawcy, ponieważ w odwrotnym obciążeniu podatek VAT rozlicza nabywca,
  • faktura dotycząca sprzedaży towarów objętych odwrotnym obciążeniem wystawiona jest tylko w kwocie brutto bez stawki VAT zgodnie punktem 1,
  • na dole lub pod tabelką z rozliczeniem transakcji musi znajdować się wyrażenie „odwrotne obciążenie”

Rozliczenie sprzedaży towarów objętych odwrotnym obciążeniem w deklaracji VAT

Sprzedawca towarów lub usług objętych odwrotnym obciążeniem jest zobowiązany ująć daną sprzedaż towarów w deklaracji VAT w miesiącu ich sprzedaży.

W deklaracji VAT-7 lub VAT-7K jest zobowiązany ująć tylko wartość brutto (bez podatku VAT, ponieważ sprzedawca w odwrotnym obciążeniu go nie dolicza) sprzedanych towarów danym okresie w tabeli C – rozliczenie podatku należnego, w komórce nr 31.

Niezależnie od deklaracji VAT-7 lub VAT-7K sprzedawca towarów z odwrotnym obciążeniem jest zobowiązany dodatkowo złożyć informację podsumowującą w obrocie krajowym VAT-27. Informację tą należy składać tylko za okresy miesięczne, niezależnie od składanej deklaracji VAT-7K. Wykazanie sprzedanych towarów z odwrotnym obciążeniem za dany miesiąc należy uwzględnić w informacji podsumowującej VAT-27 w tabeli C – informacja o dostawach towarów z podziałem na każdego kontrahenta osobno, tzn. wyszczególniając każdego kontrahenta osobno przypisuje się do niego miesięczną wartość sprzedaży towarów z odwrotnym obciążeniem. Oczywiście sprzedaż towarów lub usług opodatkowanej jakąkolwiek stawką VAT oraz sprzedaż zwolnioną z VAT w informacji VAT-27 się nie uwzględnia bowiem służy ona tylko do wykazania miesięcznej sprzedaży towarów lub usług objętych mechanizmem odwrotnego obciążenia.

***
Faktura sprzedaży w kraju z odwrotnym obciążeniem

Dowiedz się, jak wystawić fakturę sprzedaży z odwrotnym obciążeniem w programie 360 Księgowość

Wypróbuj 360 Księgowość za darmo! 

  • Prosty do opanowania i łatwy w obsłudze
  • Testuj w nieograniczonym czasie
  • 100 faktur sprzedaży i 100 rachunków za darmo
  • Gotowe na Jednolity Plik Kontrolny (JPK)
  • Darmowe wsparcie techniczne i email

Testuj darmową wersję! 

Poprzedni artykuł Następny artykuł