W 2017r. obserwujemy znacznie zmiany w przepisach podatkowych. Jedną z tych zmian jest zainicjowanie po raz pierwszy jakichkolwiek usług w aspekcie zastosowania wobec nich mechanizmu odwrotnego obciążenia. Można tutaj mówić o rewolucji ponieważ jak dotąd tylko towary były objęte powyższym VAT-owskim rozwiązaniem. Co z tego wszystkiego wynika dla polskiego podatnika?

Na czym polega odwrotne obciążenie

Mechanizm odwrotnego obciążenia dotyczy wyłącznie podatku VAT i polega na rozliczeniu tegoż podatku z tytułu dokonanej transakcji zakupu towarów (z załącznika nr 11) lub usług (z załącznik nr 14) przez nabywcę a nie jak to się odbywa standardowo przez sprzedawcę.

Kiedy podatnik jest zobowiązany rozliczyć odwrotne obciążenie

Zastosowanie odwrotnego obciążenia będzie miało miejsce wyłącznie:

  • w odniesieniu do towarów zawartych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT

Rozwinięcie kwestii związanej z towarami nastąpi w publikacji „Odwrotne obciążenie dla określonych grup towarów”,

  • w odniesieniu do usług zawartych w załączniku nr 14 do ustawy o VAT przedstawionych poniżej
Lp. Usługi budowalne oraz budowlano – montażowe
1 Wznoszenie budynków
2 Budowa autostrad, dróg, ulic, mostów, tuneli, kolei podziemnych,
3 Budowa rurociągów, sieci rozdzielczych, linii wodociągowych
4 Budowa oczyszczalnik ścieków, studni, ścieków wodnych
5 Budowa linii energetycznych, telekomunikacyjnych
6 Budowa elektrowni
7 Budowa nabrzeży, portów, tam, śluz, obiektów produkcyjnych i górniczych, stadionów o boisk sportowych
8 Budowa pozostałych obiektów inżynierii lądowej jak i ich burzenie i rozbiórka
9 Przygotowanie terenów pod budowę, w tym wiercenia
i wykopy geologiczno-inżynierskie
10 Przygotowanie terenów pod budowę, w tym wiercenia geologiczne
11 Montaż instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych, klimatyzacyjnych, gazowych
12 Montaż izolacji, ogrodzeń
13 Roboty tynkarskie, instalacji stolarki budowlanej, malarskie, szklarskie, betoniarskie, związane z fundamentowaniem
14 Wykładanie posadzek, podłóg, ścian
15 Wykonanie elementów dekoracyjnych, robót wykończeniowych
16 Wykonanie konstrukcji dachowych, stalowych, konstrukcji z cegieł i kamienia, konstrukcji z elementów prefabrykowanych, rusztowań wraz z demontażem
17 Wykonanie pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych

Podkreślenia wymaga fakt, iż obowiązek zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia wystąpi tylko gdy przedmiotem transakcji będą ww. towary lub usługi. Nabycie innych towarów lub usług nie będzie implikować powyższego obowiązku.

Kto jest zobowiązany do stosowania odwrotnego obciążenia dla usług budowlano – montażowych

W odniesieniu wyłącznie do ww. usług (załącznik nr 14 do ustawy o VAT) to nabywca w danej transakcji zakupu rozliczy podatek VAT wówczas gdy:

  • sprzedawca jest czynnym podatnikiem VAT czyli nie jest zwolniony podmiotowo z VAT (wartość sprzedaży poniżej 200.000 zł) oraz
  • sprzedawca jest podwykonawcą czyli świadczy usługi na rzecz generalnego wykonawcę albo na rzecz kolejnego podwykonawcy oraz
  • sam nabywca jest czynnym podatnikiem VAT.

Istotne elementy faktury

Mechanizm odwrotnego obciążenia wymaga także wystawienia faktury z dodaniem poniższych elementów:

  • sprzedawca ww. usług wystawia fakturę za sprzedane towary bez kwoty podatku VAT (a więc nie dolicza w ogóle podatku VAT) natomiast jako stawkę VAT wpisuje oznaczenie „—” albo „OO” albo „NP.” a ponadto obowiązkowo umieszcza na niej oznaczenie „odwrotne obciążenie”,
  • nabywca towarów lub usług (z załącznika 11 lub 14 do ustawy o VAT) otrzymując daną fakturę od powyższego sprzedawcy, dolicza podatek VAT należny, wykazując go w rejestrze sprzedaży i ma prawo do jego odliczenia wykazując go także w rejestrze zakupu.

Uwaga: Generalny wykonawca wobec inwestora wystawi fakturę sprzedaży ze stawką VAT właściwą dla sprzedawanych usług czyli tak jak dla standardowych transakcji krajowych bez elementów mechanizum odwrotnego obciążenie.

Odwrotne obciążenie czyli konieczność złożenia deklaracji VAT

Obie strony transakcji (towary lub usługi objęte odwrotnym obciążeniem) zobowiązane są do wykazania w deklaracji VAT występujących w danym miesiącu lub kwartale operacji związanych z odwrotnym obciążeniem:

OBOWIĄZEK PO STRONIE SPRZEDAWCY:

  • sprzedawca w deklaracji VAT-7 lub VAT-7K wykazuje sumę wartości sprzedanych usług (które miały miejsce w miesiącu lub kwartale za który jest składana deklaracja VAT) w tabeli C deklaracji – rozliczenie podatku należnego w komórce 31,
  • sprzedawca w deklaracji VAT-27 składanej wyłącznie miesięcznie, wykazuję miesięczną sumę wartości sprzedanych usług z podziałem na odbiorców,

OBOWIĄZEK PO STRONIE NABYWCY:

  • nabywca w deklaracji VAT-7 lub VAT-7K wykazuje sumę wartości zakupionych usług netto (które miały miejsce w miesiącu lub kwartale za który jest składana deklaracja VAT) w tabeli C deklaracji – rozliczenie podatku należnego w komórce 34 a w komórce 35 doliczony podatek VAT od tych zakupów,
  • nabywca ma prawo także w tej samej deklaracji VAT-7 lub VAT-7K wykazać tę samą co w punkcie 3 sumę wartości zakupionych usług netto w tabeli D.2. deklaracji – nabycie towarów i usług oraz podatek naliczony z uwzględnieniem korekt – w komórce 45 a w komórce 46 odliczyć w całości doliczony uprzednio podatek VAT.

Przykład 1

Pan Henryk montuje instalację elektryczną dla swojego odbiorcy, który jest generalnym wykonawcą inwestycji – budowa oświetlenia ulicznego na osiedlu w Warszawie.

Generalny wykonawca będzie zobligowany w miesiącu wystawienia faktury do rozliczenia podatku VAT z tytułu zakupionej usługi od Pana Henryka, jeżeli oba podmioty są czynnymi podatnikami VAT natomiast Pan Henryk wykaże sprzedaż danej usługi zawartej w załączniku nr 14 do ustawy o VAT w miesiącu lub kwartale, w którym wystawi fakturę sprzedaży tej usługi..

Należy podkreślić, iż w pewnych sytuacjach nie dojdzie do zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia,

Przykład 2

Pan Mieczysław montuje instalacje wentylacyjne w pasażu handlowym. Pan Mieczysław jest generalnym wykonawcą stąd rozliczy daną transakcję jako standardową transakcję sprzedaży usługi krajowej czyli doliczy podatek VAT uwzględniając go na wystawionej fakturze.

Podkreśla to także Ministerstwo Finansów.

Przykład 3

Pan Zygmunt budujący stację przekaźnikową dla operatora telekomunikacyjnego skorzystał z usług tynkarskich Pana Zbigniewa będącego podatnikiem zwolnionym z VAT. W tym przypadku nie wystąpi obowiązek zastosowania mechanizmu odwrotnego z uwagi na zwolnienie podmiotowe z VAT firmy Pana Zbigniewa.

***
Faktura sprzedaży w kraju z odwrotnym obciążeniem

Dowiedz się, jak wystawić fakturę sprzedaży z odwrotnym obciążeniem w programie 360 Księgowość

Wypróbuj 360 Księgowość za darmo! 

  • Prosty do opanowania i łatwy w obsłudze
  • Testuj w nieograniczonym czasie
  • 100 faktur sprzedaży i 100 rachunków za darmo
  • Gotowe na Jednolity Plik Kontrolny (JPK)
  • Darmowe wsparcie techniczne i email

Testuj darmową wersję! 

Poprzedni artykuł Następny artykuł