Wiele polskich firm rozszerza zasięg prowadzonej działalności gospodarczej bowiem zauważono, że wielu chętnych na krajowe usługi może znaleźć się w Unii Europejskiej. Rozpoczynając świadczenie usług dla odbiorców ze Wspólnoty Europejskiej wpierw należy zwrócić uwagę na obowiązki formalno – podatkowe z jakimi będzie musiała zmierzyć się polska firma.

Usługi w Unii Europejskiej

Świadczenie usług we Wspólnocie Europejskiej polega na wykonywaniu usług na rzecz odbiorcy z Unii Europejskiej przy czym niekoniecznie świadczenie to występuje fizycznie w kraju odbiorcy zagranicznego.

Polski podatnik, który chce świadczyć usługi dla kontrahentów z Unii Europejskiej musi przynajmniej prowadzić działalność gospodarczą. Jego status z kolei może widnieć jako zwolniony albo czynny podatnik VAT.

Najpierw rejestracja do transakcji unijnych

Polski podatnik aby w ogóle móc rozpocząć sprzedaż swoich usług do krajów unijnych musi dokonać rejestracji dla transakcji wewnątrzwspólnotowych za pomocą formularza rejestracyjnego VAT-UE.

Należy przy tym pamiętać, iż rejestracja ta musi być wykonana przed pierwszą świadczoną usługą. Polska firma otrzyma po rejestracji numer NIP-UE, który będzie stanowić dokładnie ten sam NIP firmy a dodatkowo będzie posiadał przed cyframi przedrostek PL.

W takiej formie polska firma winna stosować go na wystawionej fakturze, przykładowo PL777-777-77-77

W jaki sposób opodatkować sprzedaż usług dla kontrahenta unijnego

Głównym kryterium w zakresie ustalenia właściwego miejsca opodatkowania świadczenia usługa na rzecz kontrahenta z UE jest:

  • ustalenie statusu podatnika odbiorcy,
  • ustalenie miejsca świadczenia.

Natomiast obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych (tak jak usługi krajowe) czyli z chwilą (a więc w miesiącu) wykonania usługi lub otrzymania całości lub części zapłaty z góry przed wykonaniem usługi (zaliczka).

Jest to jednak połowa zadania w kwestii ustalenia miejsca opodatkowania. Druga połowa to określenie właściwego miejsca świadczenia usługi zgodnie z art. 28b ustawy o VAT, który mówi iż miejscem świadczenia usługi na rzecz podatnika – usługobiorcy (to podkreślmy, czyli podatnikiem będzie każda osoba prowadząca jakąkolwiek działalność gospodarczą, nawet jak nie będzie VAT-owcem) będzie miejsce:

  • siedziby firmy usługobiorcy,
  • a jeżeli usługa świadczona jest dla stałego miejsca prowadzenia działalności usługobiorcy, wówczas to miejsce będzie właściwym miejscem świadczenia usługi,
  • jeśli usługobiorca nie posiada ani siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności to miejscem świadczenia usługi będzie adres jego zamieszkania lub pobytu.

Powyższe oznacza, że to usługobiorca będący podatnikiem, czyli nasz zagraniczny kontrahent z UE dla którego świadczymy usługę będzie zobowiązany do opodatkowania u siebie w kraju danej usługi.

Stawka VAT przy sprzedaży usług dla kontrahenta unijnego

Polska firma sprzedając usługi dla odbiorcy unijnego stosuje stawkę „NP.” czyli nie podlega. Oznacza to, co już wcześniej zostało objaśnione, że to usługobiorca unijny jest zobligowany do opodatkowania tej transakcji natomiast polski sprzedawca usługi nie opodatkowuje tej usługi w Polsce. Stad transakcja ta nie podlega opodatkowaniu w kraju dostawcy usługi.

Wyjątki od standardowej reguły opodatkowania sprzedaży usług na rzecz odbiorcy z UE

Dokonując sprzedaży usług na rzecz kontrahenta z UE polski podatnik powinien zweryfikować każdorazowo kto jest odbiorcą i jakie będzie właściwe miejsce świadczenia danej usługi.

Niezwykle ważnym jest czynnikiem jest, iż ustawodawca przewidział wiele wyjątków od ogólnej, powyższej reguły:

  • miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami (a więc osoby prywatne) jest miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej – czyli w tej sytuacji opodatkowanie sprzedaży danej usługi spoczywa na polskim sprzedawcy,
  • miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami przez pośredników działających w imieniu i na rzecz osób trzecich jest miejsce, w którym dokonywana jest podstawowa transakcja,
  • miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości,
  • miejscem świadczenia usług transportu pasażerów jest miejsce, gdzie odbywa się transport,
    z uwzględnieniem pokonanych odległości,
  • miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają,
  • miejscem świadczenia usług restauracyjnych i cateringowych jest miejsce, w którym usługi są faktycznie wykonywane,
  • miejscem świadczenia usług krótkoterminowego wynajmu środków transportu jest miejsce, w którym te środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy,
  • miejscem świadczenia usług telekomunikacyjnych, usług nadawczych i usług elektronicznych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu,
  • w przypadku świadczenia usług turystyki miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej.

Z uwagi na wiele wyjątków polski sprzedawca usług dla kontrahentów z UE powinien każdorazowo dokonać analizy odbiorcy i miejsca świadczenia usługi (także rodzaju świadczonej przez siebie usługi).

Co należy uwzględnić na wystawianej fakturze i kiedy ją wystawić

Warto podkreślić, iż przy wystawianiu faktury obowiązkowo trzeba uwzględnić 2 elementy:

  • stawkę VAT określić jako „NP.” – nie podlega opodatkowaniu VAT,
  • wyrażenie „reverse chargé” oznacza odwrotne obciążenie – to wyrażenie jak i stawka VAT informuje naszego odbiorcę o tym, że obowiązek opodatkowania danej transakcji spoczywa na nim,
  • własny numer NIP z przedrostkiem PL, np. PL777-777-77-77,
  • numer NIP unijnego odbiorcy usług (z dwuliterowym przedrostkiem oznaczający kod kraju np. DE 233957111).

Oczywiście faktura dla kontrahenta z UE będzie wystawiona w walucie obcej zatem trzeba będzie obowiązkowo ją przeliczyć na potrzeby ujęcia w PKPiR oraz ewidencji VAT.

Fakturę należy wystawić najpóźniej do 15 dnia miesiąc następnego po miesiącu wykonania usługi.

Przeliczenie wartości walutowych z wystawionej faktury

Polska firma świadcząc usługi na terenie Wspólnoty Europejskiej wystawia kontrahentowi z UE fakturę, która jest wyrażona w walucie obcej i nie posiada stawki VAT. Kwotę tę należy przeliczyć dla uwzględniania w PKPiR (ta sama podstawa stanowi podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych) oraz w ewidencji VAT:

  • dla obliczenia podstawy podatku dochodowego – należy wziąć łączną kwotę z faktury sprzedaży usługi i pomnożyć ją przez średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień uzyskania przychodu,
  • dla obliczenia podstawy do podatku VAT – należy wziąć łączną kwotę z faktury sprzedaży usługi i pomnożyć ją przez średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień wykonania usługi.

Natomiast jeśli przed dniem wykonania usługi otrzymano na jej poczet zaliczkę, to należy dokonać jedynie przeliczenia na potrzeby ustalenia podstawy VAT biorąc łączną kwotę z faktury sprzedaży usługi i pomnożyć ją przez średni kurs NBP z dnia poprzedzającego dzień otrzymania zaliczki.

Otrzymanie zaliczki w podatku dochodowym nie powoduje obowiązku jej opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wykazanie sprzedaży usługi w deklaracji VAT oraz VAT-UE

Transakcję świadczenia usługi dla kontrahenta zagranicznego z UE polski podatnik (będący czynnym podatnikiem VAT) winien ująć w deklaracji VAT-7 lub VAT-7K w rozliczeniu za miesiąc, w którym ta usługa została wykonana lub minął okres rozliczeniowy (w przypadku usług świadczonych cyklicznie, np. co miesiąc).

Transakcję sprzedaży usługi dla odbiorcy z UE należy wykazać w tabeli C deklaracji VAT-7 lub VAT-7K w komórce nr:

  • 11 określającej podstawę opodatkowania, którą jest przeliczona na polskie złote wartość z faktury sprzedaży usługi,
  • 12 w której jest ta sama kwota co w komórce 11 (wykazuje się tutaj min. świadczenie usług tylko dla kontrahentów z UE)

– dotyczy dostawców usługi z UE, którzy są podatnikami podatku od wartości dodanej czyli są VAT-owcami w swoim kraju (Wyrok WSA w Gdańsku z 5 stycznia 2016 r., I SA/Gd 1161/15)

W informacji podsumowującej VAT-UE daną transakcję należy uwzględnić w tabeli E – informacja o wewnątrzwspólnotowym świadczeniu usług:

  • podając w kolumnie a w wierszu 1 kod kraju (np. DE – Niemcy, CZ – Czechy) oraz numer NIP kontrahenta unijnego z przedrostkiem właściwym dla jego kraju (jeśli posiada numer NIP-UE) oraz sumę kwot z faktur sprzedaży wystawionych na tego kontrahenta w skali miesiąca,
  • kolejnych unijnych odbiorców naszych usług wykazujemy tak samo.

***

Wypróbuj 360 Księgowość za darmo! 

  • Prosty do opanowania i łatwy w obsłudze
  • Testuj w nieograniczonym czasie
  • 100 faktur sprzedaży i 100 rachunków za darmo
  • Gotowe na Jednolity Plik Kontrolny (JPK)
  • Darmowe wsparcie techniczne i email

Testuj darmową wersję! 

Poprzedni artykuł Następny artykuł