Jednolity Plik Kontrolny (JPK) to zestaw elektronicznych struktur, w których przedsiębiorcy przekazują fiskusowi dane z ksiąg i ewidencji. Najważniejszy dla czynnych podatników VAT jest JPK_V7, czyli połączenie ewidencji VAT z deklaracją, wysyłany co miesiąc. Od 2026 r. w JPK_V7 wykazuje się także numery faktur z KSeF. Sprawdź, które pliki JPK wysyłasz obowiązkowo, które na żądanie urzędu i jakie są terminy.
Czym jest Jednolity Plik Kontrolny?
JPK to dane z systemów finansowo-księgowych przekazywane w formacie XML według struktur określonych przez Ministerstwo Finansów. Obowiązek wprowadzano stopniowo od 2016 r., a od października 2020 r. dawne deklaracje VAT-7 i VAT-7K zastąpił JPK_V7. Pliki przesyła się elektronicznie, zwykle bezpośrednio z programu księgowego, z podpisem kwalifikowanym, profilem zaufanym albo danymi autoryzującymi.
JPK_V7M i JPK_V7K – plik wysyłany obowiązkowo
JPK_V7 składa każdy czynny podatnik VAT. Plik ma dwie części: ewidencyjną (rejestr sprzedaży i zakupów) oraz deklaracyjną (rozliczenie podatku). Są dwa warianty:
- JPK_V7M – dla podatników rozliczających VAT miesięcznie; część ewidencyjną i deklaracyjną wysyła się co miesiąc,
- JPK_V7K – dla małych podatników rozliczających VAT kwartalnie; część ewidencyjną wysyła się co miesiąc, a deklaracyjną – razem z ewidencją za ostatni miesiąc kwartału.
Termin to 25. dzień miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym. Kto może rozliczać się kwartalnie, wyjaśniamy w artykule Rozliczenia kwartalne VAT – przywilej dla małego podatnika VAT.
Podatnik zwolniony z VAT nie składa JPK_V7. Jeżeli kupuje usługi z zagranicy lub dokonuje WNT, rozlicza je w deklaracji VAT-9M.
Oznaczenia w JPK_V7
W części ewidencyjnej poszczególne transakcje opisuje się oznaczeniami:
- kody GTU – dla sprzedaży określonych grup towarów i usług (np. paliwa, elektronika, usługi niematerialne),
- oznaczenia procedur – np. dla transakcji między podmiotami powiązanymi (TP) czy szczególnych procedur,
- oznaczenia dokumentów – np. raport fiskalny (RO), faktura wewnętrzna (WEW), faktura do paragonu (FP).
Numery KSeF w JPK_V7 od 2026 roku
Od wejścia obowiązkowego KSeF przy każdej fakturze w ewidencji podaje się jej numer KSeF albo odpowiednie oznaczenie, jeżeli faktura go nie ma. Ministerstwo Finansów wprowadziło m.in. oznaczenia:
- OFF – faktura wystawiona w trybie awarii KSeF, która w dniu złożenia ewidencji nie ma jeszcze numeru KSeF (po jego nadaniu korekta JPK nie jest wymagana),
- BFK – faktura wystawiona poza KSeF, np. przez podatnika korzystającego z wyjątku do końca 2026 r., faktura z kasy rejestrującej albo paragon z NIP uznany za fakturę uproszczoną,
- DI – dowód inny niż faktura, np. dowód wewnętrzny, zbiorczy raport z kasy, dokument celny przy imporcie towarów, a także faktura wystawiona w trybie offline24, która w dniu wysyłki ewidencji nie ma jeszcze numeru KSeF.
WNT i import usług wykazuje się z oznaczeniem WEW. Gdy faktura offline24 oznaczona jako DI otrzyma numer KSeF, należy go podać w miejsce oznaczenia DI.
Szczegóły znajdziesz w opracowaniu MF „JPK_VAT z deklaracją – stosowanie znaczników” na stronie ksef.podatki.gov.pl.
Typowe transakcje w JPK_V7
- faktura do paragonu – wykazuje się ją w ewidencji z oznaczeniem FP, ale nie zwiększa ona podstawy opodatkowania, bo sprzedaż została już ujęta w raporcie z kasy,
- import towarów – rozliczany w deklaracji celnej lub w procedurze uproszczonej (art. 33a); w ewidencji zakupów wykazuje się VAT naliczony na podstawie dokumentu celnego z oznaczeniem IMP,
- odwrotne obciążenie – nabywca wykazuje VAT należny i naliczony, a sprzedawca – sprzedaż bez VAT; zasady krajowego odwrotnego obciążenia opisujemy w artykule Odwrotne obciążenie w VAT – kiedy nadal obowiązuje,
- WDT i eksport – sprzedaż ze stawką 0%, wykazywana osobno; przy eksporcie istotne są terminy uzyskania dowodów wywozu, o czym piszemy w tekście Eksport towarów w VAT,
- import usług – nabywca wykazuje VAT należny i naliczony; zob. Nabycie usług z zagranicy – obowiązek VAT.
Struktury JPK na żądanie i nowe obowiązki
Pozostałe struktury JPK przekazuje się na żądanie organu podatkowego, np. w trakcie kontroli lub czynności sprawdzających. Należą do nich m.in.:
- JPK_KR – księgi rachunkowe,
- JPK_WB – wyciągi bankowe,
- JPK_MAG – magazyn,
- JPK_FA – faktury (ma mniejsze znaczenie po wejściu KSeF),
- JPK_PKPIR i JPK_EWP – KPiR i ewidencja przychodów na ryczałcie.
Od 2026 r. KPiR, ewidencję przychodów i ewidencję środków trwałych prowadzi się obowiązkowo przy użyciu programu komputerowego. Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 1 lipca 2026 r. po zakończeniu roku KPiR oraz ewidencję środków trwałych przesyła się do urzędu skarbowego w terminie złożenia zeznania rocznego, a księgi rachunkowe osób fizycznych – do 31 lipca. Zmiany opisujemy w artykule Zmiany w zasadach prowadzenia KPiR od 1 stycznia 2026 roku.
Podatnicy CIT przesyłają z kolei księgi rachunkowe w strukturze JPK_KR_PD razem ze strukturą JPK_ST_KR (ewidencja środków trwałych) – od 1 lipca 2026 r. do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Najczęstsze błędy przy jej przygotowaniu omawiamy w tekście Najczęstsze błędy przy raportowaniu struktury JPK_KR_PD.
Nie tylko przedsiębiorcy
JPK_V7 składają wszyscy czynni podatnicy VAT – także fundacje, stowarzyszenia, spółdzielnie czy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli są zarejestrowane jako podatnicy VAT. Struktury na żądanie mogą dotyczyć każdego podmiotu prowadzącego księgi w formie elektronicznej.
Kary za niewysłanie lub błędy w JPK
Niezłożenie JPK_V7 w terminie jest naruszeniem obowiązku złożenia deklaracji i ewidencji, za które grozi odpowiedzialność z kodeksu karnego skarbowego. Jeżeli urząd wykryje błąd w pliku, wzywa do korekty lub wyjaśnień – za nieprzesłanie skorygowanej ewidencji lub wyjaśnień w terminie 14 dni od doręczenia wezwania może nałożyć karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy błąd (art. 109 ust. 3h ustawy o VAT). Warto więc kontrolować plik przed wysyłką i szybko reagować na wezwania.
W 360 Księgowość plik JPK_V7 wygenerujesz i wyślesz bezpośrednio z programu – instrukcje znajdziesz w dziale POMOC.
